Chi tiết bài viết

Bảo đảm an toàn vệ sinh bếp ăn tập thể tại các khu công nghiệp

Liên tiếp trong thời gian gần đây xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm tại các khu công nghiệp, khiến hàng trăm công nhân đồng loạt phải nhập viện cấp cứu. Theo phản ánh của bạn đọc, tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) là một trong những nguyên nhân dẫn tới tình trạng trên.

Mới đây, hơn 100 công nhân của Công ty Meraki FW, chuyên may túi xách xuất khẩu tại Khu công nghiệp Sóng Thần 1 (TX Dĩ An, Bình Dương), sau khi ăn bún tươi với thịt xào để vào tăng ca, đã xuất hiện triệu chứng nôn ói, đau bụng… phải nhập viện cấp cứu. Toàn bộ suất ăn cho công nhân làm việc cho Công ty Meraki FW được đặt một đơn vị nấu ăn cách trụ sở khoảng 500 m, nấu từ trước mang đến. Qua những dấu hiệu và lời kể của các bệnh nhân (họ đều dùng chung một loại thức ăn ở công ty) thì nguyên nhân ban đầu được xác định là do bị ngộ độc thực phẩm. Đây chỉ là một trong những vụ ngộ độc thực phẩm diễn ra trong thời gian gần đây ở các khu công nghiệp tại các tỉnh, thành phố: Nghệ An, Bình Dương, Trà Vinh, Long An, Hà Nội, Yên Bái…

Theo số liệu thống kê, cả nước hiện có 256 khu công nghiệp, khu chế xuất (KCN-KCX), tập trung ở ba vùng kinh tế trọng điểm miền nam, miền trung và miền bắc. Các KCN-KCX đã tạo việc làm cho khoảng 1,17 triệu lao động trực tiếp và khoảng 1,5 triệu lao động gián tiếp. Với số lượng lớn KCN-KCX như vậy đòi hỏi một lực lượng lao động không nhỏ. Thế nhưng, thực tế với không ít suất ăn, bữa ăn vào ca, hay giữa ca làm việc của công nhân chưa được bảo đảm cả về dinh dưỡng cũng như ATVSTP đang gây ra nhiều mối nguy hại cho sức khỏe và tính mạng của người sử dụng. Theo đánh giá của Cục An toàn thực phẩm (ATTP), ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể trong các KCN-KCX vẫn đang là một thách thức lớn trong công tác phòng, chống ngộ độc thực phẩm, bảo đảm an sinh xã hội. Tính từ năm 2010 đến 2015, toàn quốc đã xảy ra 84 vụ ngộ độc thực phẩm tại bếp ăn tập thể trong KCN-KCX, làm 6.566 người mắc, 6.059 người đi viện. Trung bình mỗi năm có 14 vụ, hơn 1.094 người mắc và hơn 1.009 người đi viện do ngộ độc tập thể trong KCN-KCX.

Lý giải về nguyên nhân khiến ngộ độc thực phẩm tại các bếp ăn tập thể ở KCN-KCX vẫn gia tăng, lãnh đạo Cục ATTP cho biết, là do xu thế sử dụng các bữa ăn này gia tăng, trong khi nguồn thực phẩm đầu vào cũng như quy trình từ chế biến đến cung cấp các suất ăn chưa bảo đảm. Do giá thành các bữa ăn tập thể, bữa ăn công nghiệp ngày một tăng, nhiều công ty, nhà máy, xí nghiệp chấp nhận giá thành thấp để tránh tăng chi phí, cho nên nguy cơ mất ATVSTP là rất lớn. Nguồn nguyên liệu để chế biến các suất ăn rất đa dạng, nhưng chủ yếu vẫn do hộ gia đình, tư nhân cung cấp nên khó kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào. Thậm chí, có những cơ sở chế biến cố tình mua những nguyên liệu rẻ tiền, không rõ nguồn gốc chất lượng khiến nguy cơ ngộ độc từ nguyên liệu là khá cao. Mặt khác, phần lớn các cơ sở cung cấp suất ăn cũng có quy mô nhỏ, điều kiện chế biến thực phẩm thủ công, quá trình bảo quản, vận chuyển thô sơ, nên khó bảo đảm về ATVSTP. Hơn nữa, vì lợi nhuận, nhiều công ty thường ký hợp đồng cùng một lúc với nhiều cơ sở cung cấp suất ăn, dẫn đến việc theo dõi, quản lý từ khâu nguyên liệu, chế biến và chất lượng bữa ăn gần như khoán trắng cho các cơ sở này. Điều này đồng nghĩa với việc suất ăn của công nhân bị thả nổi về chất lượng… Và trong khi các cơ quan chức năng còn đang lúng túng với việc xử lý các doanh nghiệp và cơ sở cung cấp thức ăn không bảo đảm chất lượng, thì có một thực tế là tại nhiều KCN-KCX, bản thân người công nhân lại chấp nhận suất ăn giá rẻ như vậy, cho dù biết là khó bảo đảm an toàn. Lý do bởi nếu tăng tiền suất ăn, thì thu nhập sẽ giảm… Chị Nguyễn Thị Vui (KCN Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ, Hà Nội) cho biết: “Trong thời kỳ kinh tế khó khăn, với đồng lương công nhân thấp, lại còn phải trả nhiều chi phí thuê nhà, điện, nước sinh hoạt... thì chúng em chỉ có thể ăn những suất cơm giá rẻ”.

ATVSTP tại các bếp ăn công nhân rất quan trọng trong cải thiện sức khỏe, tái sản xuất sức lao động, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động. Cùng với việc chăm lo đời sống, bữa ăn của công nhân, thời gian tới, lực lượng liên ngành cần tăng cường công tác quản lý; huy động sự tham gia của các đoàn thể, các tổ chức chính trị - xã hội trong việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức, quy định của pháp luật về ATVSTP, phòng, chống ngộ độc tại bếp ăn tập thể. Yêu cầu các doanh nghiệp chịu trách nhiệm bảo đảm ATVSTP cho đơn vị, ký cam kết giữa doanh nghiệp với y tế địa phương, thực hiện triệt để quy trình, kỹ thuật và nội dung kiểm tra thực phẩm (từ khâu nhập thực phẩm trước khi nấu, đến chế biến và trước khi ăn). Các cơ quan chức năng cần tăng cường thanh tra, kiểm tra bếp ăn tập thể, phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm; đình chỉ hoạt động, xử lý nghiêm các vi phạm đối với các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, cơ sở tổ chức nấu ăn; ưu tiên giám sát, xây dựng phương án điều tra, xử lý, khắc phục, nhằm phát hiện sớm các vụ ngộ độc lớn tại bếp ăn tập thể. Cần có cơ chế phối hợp trong kiểm soát ATVSTP tại các nhà ăn trong KCN-KCX, giải quyết tận gốc những bất cập trong thanh tra, kiểm tra ATVSTP.

 

“Một trong những nguyên nhân của các vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại các KCN-KCX là do chủ doanh nghiệp còn khoán công tác bảo đảm ATVSTP cho nhà thầu cung cấp suất ăn cho công nhân; khoán cho bộ phận hành chính, dẫn đến công tác bảo đảm ATVSTP thực hiện thường thấp và không triệt để”.

(Trích báo cáo của Cục An toàn thực phẩm)

“Do chưa có quy định bắt buộc về năng lượng, hàm lượng các chất dinh dưỡng trong bữa ăn ca, cho nên nhiều doanh nghiệp phó mặc cho các cơ sở cung cấp suất ăn, dẫn đến tình trạng chế độ dinh dưỡng bữa ăn ca của người lao động tại các KCN, KCX không bảo đảm về năng lượng, dinh dưỡng, mất ATVSTP kéo dài”.

HẢI YẾN Bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng

 

“Chỉ mong là các đơn vị cung cấp suất ăn chế biến sạch sẽ, cùng với sự kiểm tra thường xuyên của các cơ quan chức năng để công nhân chúng tôi có bữa ăn bảo đảm chất lượng, tránh bị ngộ độc hàng loạt phải nhập viện cấp cứu”.


NGUYỄN THỊ ÁNH TUYẾT Công nhân KCN Quế Võ, Bắc Ninh

                                                                                                                                                                                                                                         KIM OANH